
پ.ن. برنامهي سفرمان به اصفهان:
سهشنبه 19 آبان از 8 تا 16 در مركز تحقيقات معلمان خواهم بود.
چهارشنبه 20 آبان از 8 تا 12 نيز سالن مركز تحقيقات خواهم بود.
پنجشنبه 21 آبان از 8 تا 12 در ناحيهي يك خواهم بود.
بعد از ظهرها هم به بازديد از محيطهاي آموزشي خواهيم پرداخت.
صبح سهشنبه، 28 مهر 1388 از ساعت 10 تا 12 در غرفهي مجلات رشد، در نمايشگاه مطبوعات كه در مصلي برگزار ميشود، حضور خواهم داشت تا با شما رو در رو گفت و گو كنم. از همهي شما دعوت ميكنم، به همهي شما خوشآمد ميگويم و منتظرتان خواهم بود. البته نمايشگاه تا سهشنبه 5 آبان برقرار خواهد بود.
پ. ن. با پوزش، اين برنامه لغو شد.
پيش از آن كه دست به كار تهيهي متن شويد، از خود بپرسيد كه آيا موضوعي كه انتخاب كردهايد در راستاي اهداف مجله هست؟ يعني مثلاً به درد معلم زيست شناسي ميخورد؟ مرتبط با مطالب كتابهاي درسي هست؟ اگر نه، آيا مطلب آنقدر جديد و ارزشمند هست كه معلمان زيستشناسي با ميل و رغبت آن را بخوانند، يا اصلاً لازم است كه معلم زيستشناسي آن را بداند؟ نوشتهي شما تواناييهاي فكري، يا عملي معلم زيستشناسي را بالاتر ميبرد؟ مثلاً متن شما تجربههايي از آموزش مفهوم يا موضوعي در زيستشناسي، نمونهاي از كار عملي در كلاس، آزمايشگاه يا طبيعت ارائه ميدهد؟ موضوعي كه انتخاب كردهايد بحث جديدي در زمينهي محتوا، روشها يا وضعيت آموزش زيستشناسي كشور يا جهان است؟ اگر به حداقل يكي از اين پرسشها مثبت ميدهيد، پس دست به كار شويد.
پس از آن كه موضوع مناسبي يافتيد، قالب متناسب با نوع نوشته (مقالهي پژوهشي، ترجمهي نوشتهاي علمي، آموزشي، بيان تجربههاي آموزشي، گزارش و خبر و مانند آنها) انتخاب كنيد. در نوشتن زيرنويسها و نيز منابع دقت كافي داشته باشيد.
هنگام نوشتن متن، سعي كنيد حتيالامكان نوشتهي خود را به فارسي روان بنويسيد. مثلاً مخاطب خود را رو به روي خود به تصور درآوريد و همچنانكه گويي با او سخن ميگوييد، بنويسيد. هنگام نوشتن جملهها و عبارتها قالبها و دستور زبان فارسي را رعايت كنيد. از كاربرد جملههاي سخت، پيچيده و دشوار بپرهيزيد. همچنين از كاربرد اصطلاحات بيگانه و ناآشنا در متن حتيالامكان خودداري كنيد. متن را يك خط در ميان در يك روي كاغذ بنويسيد يا تايپ كنيد. اگر در حال ترجمهي متني هستيد، در ترجمه اصل امانتداري را در حد معقول رعايت و معادلهاي فارسي را به درستي انتخاب كنيد.
پس از نوشتن متن، شكلها و نمودارها را تهيه و پيوست كنيد. توجه داشته باشيد كه كيفيت شكلها و نمودارها به گونهاي باشد كه بتوان آنها را واضح و دقيق چاپ كرد. به ياد داشته باشيد حتماً نوشتههاي درون شكلها و زير شكلها را نيز به دقت ترجمه كنيد. جاي شكلها و نمودارها را در نوشتهتان مشخص كنيد. از همه مهمتر، وارسي كنيد نوشتهاي را كه براي ما ميفرستيد، قبلاً براي چاپ به نشريات ديگر نفرستاده باشيد، حتي به نشريات مجازي.
اگر نوشتهتان را روي كاغذ نوشته يا از آن چاپ گرفتهايد، آن را به نشاني تهران صندوق پستي 6585-15875، مجلهي رشد آموزش زيستشناسي، اما اگر آن را در رايانهتان تايپ و آماده كردهايد، ميتوانيد آن را به نشاني پست الكتروني سردبير، يعني Karamudini@gmail.com بفرستيد.
سرمقاله ی شماره ی 76 (پاییز 1388) به جای خالی سیستماتیک موجودات زنده در برنامه ی درسی زیست شناسی دبیرستان اختصاص داده شده است:
1. ميگويند روزي چوپاني مشغول چرانيدن گوسفندان بود. جواني آشنا كه دانشجوي زيستشناسي بود، از آن جا ميگذشت و خواست كمي با چوپان گفت و گو كند. پيش آمد و سر سخن را باز كرد. چوپان گفت سؤالي از تو ميپرسم كه اگر به درست پاسخ گويي گوسفندي به تو ميبخشم. پرسيد. دانشجو پاسخ را به درستي داد. چوپان گفت تو برنده شدي، حالا هر گوسفندي را كه ميخواهي بردار و برو به سلامت. جوان چنين كرد و به چوپان خداحافظ گفت. چوپان پاسخ داد: خدا به همراهت، اما اي دانشجوي زيستشناسي، آن كه برداشتي گوسفند نيست، بلكه سگ گلّه است!
وقتي كه آن استاد محترم اين لطيفه را حكايت كرد، همه خنديدند و نگارندهي اين سطور گر چه ندانست چند تن از حاضران به نكتهاي كه استاد درون اين لطيفهي طنزآلود پنهان كرده بود، پي بردند و در نهان اندوهگين شدند؛ اما به ياد آورد آن روز را در حدود پنج يا شش سال پيش كه فصل نخست كتاب زيستشناسي و آزمايشگاه -1، كه در آن سال «ردهبندي و نامگذاري جانداران» عنوان داشت از صحنهي درس و مدرسه رخت بر بست و رفت؛ فصلي كه با هدف مطرح كردن اهميت نظام دادن به خرمن موجودات زندهاي كه آدمي شناسايي و نامگذاري كرده است طراحي و برنامهريزي شده بود و نگارندهي اين سطور براي تدوين آن روزهايي از عمر را صرف كرده بود. نگارنده همچنين به ياد آورد كه از آن پس ردهبندي جانداران تا چند سالي به عنوان منبعي براي مطالعهي بيشتر در آن كتاب پايداري كرد و باقي ماند، اما سرانجام به كلّي از كتابهاي درسي بيرون شد و با خروج خود گروهي را از كاهش محتواي كتاب شادمان كرد، اما گروهي ديگر را به اعتراض واداشت كه با اين شير بي دمّ و سر و اِشكَم محتوا چه كنند!
2. در بعد از ظهر روز سه شنبه 15 تيرماه 1378 نگارندهي اين سطور فارغ از نشستهاي شبانه روزي داوري دهمين المپياد جهاني زيستشناسي، در شهر اوپسالاي سوئد، هنگامي كه از تماشاي هنر معماران قديم شهر در شگفتي بود، ناگهان و نامنتظر خود را در مركز گروهي از زيستشناسان جهان يافت كه از كشورهاي دور و نزديك به اوپسالا آمده بودند. هنگامي كه راهنماي جهانگردان با اشارهي دست به نگارنده فهماند كه بر نقطهي مهمي ايستاده است، او سر به زير افكند و فوراً دانست كه نادانسته بر گور 221 سالهي «كارل فون لينه»، مردي كه دانشآموزان سراسر جهان هنوز نام او را با احترام تكرار ميكنند، پاي نهاده است. او در آن هنگام نميدانست كه دو سال پس از آن، در بعداز ظهر سهشنبه 19 تيرماه 1380 در هنگام برگزاري دوازدهمين المپياد زيست شناسي در شهر بروكسل بلژيك، خاطرهي ايستادن خود را بر گور لينه براي آن جانورشناس بلژيكي ، بازگو خواهد كرد و او دربارهي كارل لينه چنين خواهد گفت: شايد تعجب كني كه ميخواهم نظامي را زير سؤال ببرم كه طي دويست سال آن چنان در علم زيستشناسي ريشه دوانيده است كه همهي زيستشناسان جهان آن را بي چون و چرا پذيرفتهاند و به كار ميبرند. اما ميداني كار اين مرد در زمان خودش بسيار بزرگ و انقلابي بود. مخصوصاً نظام نامگذاري او كه همه را از شر نامهاي ده قسمتي راحت كرد. اما اكنون پس از نزديك به دويست سال نظام او به هيولايي براي دانشجويان زيست شناسي تبديل شده است. انبوه نامهاي علمي گياهان و جانوران كه بسياري از آنها از قانونهايي كه او وضع كرد پيروي نميكنند، سبب شده است كه علم رده بندي موجودات زنده به علمي سخت و پيچيده تبديل شود. به طوري كه نسل جوان ما رغبتي به شناخت گونههاي زنده نشان ندهد. بدبختانه اين بيرغبتي جهاني است و بيم آن ميرود كه نسلهاي آينده از شناخت گياهان و جانوران پيرامون خود هم عاجز باشند. لينه نابغه بود و كار بزرگي انجام داد، اما نظام او ديگر كهنه شده ...
3. سو ديل توني كليف كه از پژوهشگران آموزش زيست شناسي است و در صفحهي 4 شمارهي 68 اين مجله ترجمهي يكي از مقالههاي او تحت عنوان «معماي بزرگ آموزش زيست شناسي» به چاپ رسيد، پژوهشي دارد كه آن را در موزههاي حيات وحش انجام داده است. گروه پژوهشگران او طي اين كار پژوهشي در نقش بازديد كنندگاني معمولي به موزههاي علوم ميرفتند، اما به جاي توجه به اشياي موزه، بيشتر گفت و گوهاي معلمان و دانشاموزان بازديدكننده را استراق سمع ميكردند. آنان پس از انجام پژوهش نتايج جالب آن را منتشر كردند. شما هم ميتوانيد به جايي برويد كه معلمان و دانشاموزان از آنها بازديد ميكنند و به گفت و گوهاي آموزشي جالب آنان به قصد پژوهش گوش فرا بدهيد. اما تجربهي نگارندهي اين سطور در واپسين روزهاي سال 1387 در موزهي حيات وحش دارآباد چنين بود كه والدين بازديدكننده، فلامينگوي زندهي آن را با نامهاي لك لك، درنا، يا حواصيل و حتي پليكان به كودكان كنجكاو خود معرفي ميكردند.
4. احتمال دارد شما هم با نگارندهي اين سطور هم عقيده باشيد كه خشت اول بناي زيستشناسي دانستن رده بندي موجودات زنده است و دانشآموزان، دانشجويان و پژوهشگران علم بي دانش دربارهي آن در تاريكي سردر گم خواهند ماند و بيهوده نيست كه زيستشناسان امروزي به پيشگامان و نظام دهندگان رده بندي موجودات زنده كه شمعي در دست به گذرگاه علم فروغ ميبخشند، چنين با ديدهي احترام مينگرند.
5. به منظور مطرح كردن جايگاه ردهبندي (سيستماتيك) موجودات زنده، در اين شماره از مجله، افزون بر اين سرمقاله، ديدگاه يكي از دبيران زيستشناسي را در اين باره آوردهايم، مقالهاي تحت عنوان «داروين بدون رده بندي» و نيز گفت و گويي با دكتر حسين آخاني استاد دانشگاه تهران را درج كردهايم. بهار تعليم و تربيت فرخنده و پاييزتان بهاري باد.

اين هم مجلهي شمارهي 76، پاييز 1388 با تصوير «سبزقبا» پرندهي آبي ايران، كار سيد بابك موسوي عكاس حرفهاي حيات وحش ايران به مناسبت گفت و گوي كوتاهي كه از او به قصد علاقهمند كردن بيشتر مخاطبان و دانشآموزان به حيات وحش كه جزء مهمي از محيط زيست ماست. در اين شماره نيز مطالب متنوع و خواندني، بلند و كوتاه از پژوهشهاي علمي تا آموزشي و معرفي كتاب و سخنان و پيشنهادهاي شما آمده است:
سرمقاله: شير بي دم و اشكم
داروين بدون ردهبندي
سوادآموزي بدون الفبا
بررسي تأثير ساعات فوق برنامه در ارتقاي آموزش زيستشناسي
برنامهي درسي ملي غني نه فربه
مشاهدهي گلبولهاي سفيد خون / رضا واحديفر
استخراج DNA/ ليلا ستاريان
راهنماي آموزش دودمانه/ وجيهه حسينلو
زيستن چون پروانه: گفت و گو با دكتر حسين آخاني
انتقال احساس لطيف جانور: گفت و گو با سيدبابك موسوي
بياييم اشتباهات گذشته را تكرار نكنيم/ ناهيد سلطاني
آزمون مرحلهي دوم دوازدهمين المپياد زيستشناسي كشور
معرفي فلور و شكل زيستي منطقهي واوسر/ صابر فتحي واوسري
آن چه خوب است معلمان زيستشناسي از فيزيك پزشكي بدانند
ناپايداري دورگه/ حميد حداديان
سلولز ميكروبي و كاربردهاي آن/ ابوالفضل دهشيري
پيكا/ ميترا صفاري
پژوهشهاي دبيران زيستشناسي
معرفي و نقد كتاب
پرسش و پاسخ
بازتاب
دبيران زيستشناسي پاييز امسال و بهار آموزش را با مجلهي رشد زيستشناسي آغاز ميكنند.
1. لطفاً ايميلهاي خود را فقط به نشاني karamudini@gmail.com بفرستيد كه دسترسي به آن فعلاً امكان پذير است. چون دسترسي من به ايميلي كه با نشاني karamudini@teachers.org دارم و در صفحهي اول مجله درج شده، مدتي است دشوار شده است. در ضمن بهتر است بدانيد كه ايميل info@roshdmag.ir كه در صفحهي شناسنامهي مجله در كنار نشاني من درج ميشود، در اختيار ما نيست و هرگز تا حالا هيچ نوشتهاي كه به info@roshdmag.ir فرستاده شده باشد به دست ما نرسيده است. بنابراين اگر مقالهاي به info@roshdmag.ir فرستادهايد، نتيجهاش را از من نخواهيد.
2. فايل پي دي اف به درد ما نميخورد، چون مجبوريم همهي نوشتههاي رسيده را ويرايش كنيم. بنابراين كافي است نوشتههايتان را در فرمت MicrosoftWord بفرستيد كه ارسال و دريافت آن هم آسانتر و هم زودتر انجام ميشود.
3. شكلهاي مقالهتان را حتماً حتماً ترجمه كنيد. متأسفانه رسم شده است كه در بسياري از كتابها و مقالات ترجمهاي و حتي تأليفي شكلي را با نوشتههاي اصلي كه معمولاً انگليسي است چاپ ميكنند. مجلهي ما نميتواند چنين كاري انجام دهد و در واقع درج شكل ترجمه نشده ممنوع است.
4. بالاغيرتاً سعي كنيد مطالب مربوط (در راستاي اهداف مجله) بفرستيد. ارسال مطالب نامربوط موجب اتلاف وقت شما خواهد شد.
5. باقي بقايتان

متنسازان اين چهار شماره اعضاي شوراي مجله، معلمان (خوانندگان اصلي مجله)، كارشناسان آموزشي و دانشگاهيان بودهاند. سهم اين گروهها در حد استاندارد نشريهيهاي علمي - آموزشي دبيران بوده است. هر كدام از اين گروهها اين سهمها را در اين چهار شماره داشتهاند:


به نظر ميرسد عكاسي از حيات وحش خيلي حوصله، وقت و شجاعت ميخواهد. بايد دوربين را بكاري و در وضعيتي دشوار ساعتها منتظر بماني تا يك يا چند عكس مناسب شكار كني. اما جالب اين جاست كه يك نگاه به عكسي كه گرفتهاي همهي سختيها و خستگيها را برطرف ميكند. عكس اين پلنگ (Panthera pardus Saxicolor) را آقاي سيد بابك موسوي عكاس حرفهاي حيات وحش در زمستان 84 در پارک ملی تندوره گرفته است. در شمارهي آيندهي مجله گفت و گويي را با ايشان، همراه با چندتا از عكسهايشان كه از حيات وحش ايران گرفتهاند، چاپ خواهيم كرد.
