تبليغاتX
نشریه‌ی رشد آموزش زیست‌شناسی - سرمقاله ی شماره ی 72 - پاييز 87

سرمقاله ی شماره ی 72 - پاييز 87


سرمقاله


دم فرو بستن به وقتِ گفتن

اگر چه  پيش  خردمند  خامشي  ادب  است
به وقت مصلحت آن به كه در سخن كوشي
دو  چيز طيره‌ي  عقل  است:  دم فروبستن
به  وقت  گفتن  و گفتن   به وقت خاموشي
سعدي

 

آنان كه صبح روز سه شنبه هشتم آذرماه 1384در آيين گشايش نخستين كنفرانس آموزش زيست‌شناسي  در گرگانِ پاييزي گِرد آمده بودند، لحظه‌‌اي از غرش و لرزش ناگهاني زمين نفس در سينه‌ حبس كردند و لختي انديشناك شدند. همان دَم صاحبدلي از ميان آنان آن زمين لرزه‌ي واقعي را پژواكي از لرزشِ دلِ دست در كارانِ آموزش زيست‌‌شناسي كشور تعبير كرد و ظريفي آن غرش و لرزش را شكننده‌ي سكوتي دانست كه تا آن هنگام بر آموزش زيست‌شناسي كشور سنگيني مي‌كرد.
معلمان زيست‌شناسي كشور پس از آن غرش و لرزش عجيب به مدت سه روز در سخنراني‌هاي همكاران خود در آن كنفرانسِ حضور يافتند، درباره‌ي علم زيست‌شناسي و آموزش آن به بحث، گفت و گو و تبادل نظر پرداختند، سرانجام به اميد ديداري ديگر در دومين كنفرانس آموزش زيست‌شناسي به هم بدرود گفتند و با كوله باري از تجربه، ياد و خاطره‌ي دوستي‌ها بازگشتند.
نگارنده‌ي اين سطور نيز كه در اين ميان بخت حضور در همايش را داشت، در پايان با كوله باري از بيم و اميد گرگان زيبا را ترك كرد؛ بيم از ادامه‌ي رخوت و سستي حاكم بر آموزش زيست‌‌شناسي كشور و محقق نشدن دومين كنفرانس زيست‌شناسي در سال‌هاي نزديك، و اميد به كارها و كوشش‌هاي ثمربخش معلمان سخت‌كوش و پوياي زيست‌شناسي كشور.
اكنون اما، پس از نزديك به سه سال، آن بيم و اين اميد هنوز به قوت باقي است. شوربختانه، هنوز سكوت طولاني و سنگيني كه بر آموزش زيست شناسي كشور فروافتاده، شكسته نشده است و هنوز كسي از برگزاري دومين كنفرانس آموزش زيست‌شناسي كشور با خبر نيست. لذا در مسابقه‌اي كه از لحاظ برگزاري كنفرانس‌هاي آموزشي ميان معلمان زيست‌شناسي و معلمان رشته‌‌هاي ديگر مانند رياضي، شيمي و فيزيك در جريان است، جايگاه معلمان زيست‌شناسي بسيار پايين‌تر است. پس بجاست اگر ما دست در كاران آموزش زيست‌شناسي در برابر هم‌قطاران خود در رشته‌هاي ديگر، شديداً احساس عقب‌ماندگي كنيم .
از بيم گفتيم، پس از اميد هم بگوييم. بي‌گمان، مي‌دانيد كه يكي از مشغوليات نگارنده‌ي اين سطور، يعني سردبير نشريه‌اي كه در دست داريد، خواندن كارهاي قلمي معلمان زيست شناسي كشور است و شايد نيز بدانيد كه اين نگارنده هم‌چنين بخت آن را داشته است كه در سال‌هايي متمادي از عمر خود عضوي از اين جامعه‌ي مروج علم، يعني عضوي از قشر معلمان زيست‌شناسي باشد و بدين لحاظ با آنان مكرر سر و كار داشته و اكنون خواننده‌ي نوشته‌هاي معلماني باشد كه كارهاي نوشتني خود را به اميد درج در نشريه‌اي محدود، از سراسر كشور بدو مي‌فرستند. خواندنِ اين نوشته‌‌ها براي كسي چون او كه سعادتِ جامعه‌ي آينده‌ي آدمي را بويژه در دستان اين قشر مي‌بيند، به ندرت نااميدكننده، كه غالباً و در مجموع اميدواركننده بوده است. اميد به شكست سكوت آموزشي و شكل‌گيري گفتمان درباره‌ي آموزش زيست‌شناسي هنوز در دل نگارنده‌ي اين سطور زنده است.
شاهد هم اكنون در دستان شماست.  چندي است كه صفحه‌هاي اين يگانه نشريه‌ي ويژه‌ي دبيران زيست شناسي كشور پُر است از نوشته‌هاي وزين، ترجمه‌هاي شيوا و نَقل تجربه‌هاي ارزشمند آموزشي معلمان زيست‌شناسي كشور. پس بي مناسبت نيست اگر سردبير، مدير و اعضاي شوراي نشريه‌ي رشد آموزش زيست‌شناسي مطابق معمول در سرآغاز سال تحصيلي 88 - 1387بار ديگر با خوانندگان و مخاطبان خود تجديد پيمان كنند و از همه‌ي آنان بخواهند هم‌چنان چراغ اميد را در دلِ دست و دل در كاران آموزش زيست‌شناسي كشور روشن نگه دارند، در پر بارتر كردن نشريه‌ي خود بكوشند و  جامعه‌ي معلمان زيست شناسي كشور را پوياتر گردانند.
خواهيد ديد كه صفحه‌هايي از اين شماره به معرفي راهنماي نوين برنامه‌ي درسي زيست شناسي كشور اختصاص دارد. انتشار اين راهنما نقطه‌ي عطفي در تاريخ آموزش زيست شناسي كشور است. اين راهنما تعيين كننده‌ي بي بديل هدف‌ها، محتوا، روش‌هاي آموزش زيست‌شناسي در مقطع متوسطه‌ي كشور است. اين راهنما، راهنماي كار مؤلفان كتاب‌هاي درسي، راهنماي معلمان هنگام كار با دانش‌آموزان، تعيين كننده‌ي موضوع‌هاي علمي زيست‌شناسي متوسطه‌ي كشور و راهنماي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي دانش‌آموزان خواهد بود. پس آن را جدي بگيريم، با طرح و ارائه‌ي بموقع ديدگاه‌هاي خود در بهبود آن بكوشيم، بدانيم كه اكنون كه وقت گفتن است، دم فرو بستن جايز نيست و يادمان باشد كه فردا ممكن است خيلي دير باشد. بُوَد آيا كه بار ديگر غرش و لرزش همايشي ديگر، حتي در عالم مجاز، طلسم اين سكوت سه ساله را بشكند و حضور دبيران ارجمند زيست شناسي كشور، نويد بخش برگزاري پي در پيِ كنفرانس‌هاي آموزش زيست‌شناسي باشد!


سردبير

 

 

1. در اين جا مراد كنفرانس آموزش زيست‌شناسي بوده و بنابراين، كنفرانس زيست شناسي كه چندي است همه ساله از سوي انجمن زيست‌شناسي با هدف پرداختن به پژوهش‌هاي علمي برگزار مي‌شود، مد نظر نبوده است.
2. مثلاً در سال گذشته يازدهمين كنفرانس آموزش فيزيك، نهمين كنفرانس آموزش رياضي، ششمين كنفرانس آموزش زبان و ادبيات فارسي و ششمين كنفرانس آموزش شيمي كشور برگزار شده است.


لينك ثابت | نويسنده:‌‌ محمد كرام‌الديني | موضوع | تاريخ |